ແຫຼ່ງຂ່າວລະດັບສູງຂອງອິຮ່ານ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ລະດັບພູມິພາກເປີດເຜີຍໃນວັນພຸດ (5 ສ.ຫາ.) ວ່າ ຂໍ້ສະເໜີລະຫວ່າງອິຮ່ານ ແລະ ໂອມານ ເພື່ອຍຸຕິສົງຄາມ ສະຫະລັດ-ອິຮ່ານ ທີ່ຍືດເຍື້ອມາ 5 ເດືອນ ຈະເປີດທາງໃຫ້ເຕຫະຣານໄດ້ສິດຄຸມຄອງເຮືອທີ່ລ່ອງເຂົ້າສູ່ອ່າວເປີເຊຍຜ່ານຊ່ອງແຄບຮໍມຸຊ ຊຶ່ງຖືວ່າເປັນການຍອມຜ່ອນຜັນຄັ້ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຄັ້ງໜຶ່ງໃຫ້ກັບອິຮ່ານ.
ສະຫະລັດฯ ຍັງບໍ່ມີຄວາມເຫັນໃດໆ ກ່ຽວກັບຂໍ້ສະເໜີດັ່ງກ່າວ ໃນຂະນະທີ່ປະທານາທິບໍດີ ໂດນັນ ທຣຳ ລະບຸວ່າຂໍ້ຕົກລົງໃນການເປີດຊ່ອງແຄບອີກຄັ້ງໃກ້ຈະບັນລຸຜົນແລ້ວ. ເຈົ້າໜ້າທີ່ສະຫະລັດฯ ຢືນຢັນຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳເລົ່າວ່າ ພວກເຂົາຈະບໍ່ຍອມໃຫ້ອິຮ່ານຄຸມຄອງການເຂົ້າເຖິງເສັ້ນທາງການຄ້າພະລັງງານທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງໂລກແຫ່ງນີ້.
ຂໍ້ຕົກລົງທີ່ຈະໃຫ້ອິຮ່ານມີອຳນາດເໜືອການຈາລະຈອນຜ່ານຊ່ອງແຄບຍັງເທົ່າກັບວ່າ ສົງຄາມທີ່ສະຫະລັດฯ ແລະ ອິດສະຣາແອນ ເລີ່ມຂຶ້ນໃນເດືອນ ກຸມພາ ໄດ້ສົ່ງຜົນໃຫ້ດຸນອຳນາດໃນພູມິພາກປ່ຽນໄປໃນທາງທີ່ເຕຫະຣານໄດ້ປຽບຢ່າງຫຼາຍ ເພາະໃນຊ່ວງກ່ອນສົງຄາມ ຊ່ອງແຄບຮໍມຸຊເປີດໃຫ້ເຮືອທຸກລຳຜ່ານໄດ້ຢ່າງອິດສະຫຼະໂດຍບໍ່ມີຄ່າທຳນຽມ.
ທ່າມກາງຄວາມພະຍາຍາມທາງການທູດຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນພູມິພາກ ອິຮ່ານ ແລະ ໂອມານ ໄດ້ເຈລະຈາທະວີພາຄີກ່ຽວກັບຊ່ອງແຄບທີ່ທັງສອງປະເທດຄຸມຄອງຜ່ານຊ່ອງທາງເໜືອ ແລະ ໃຕ້. ອິຮ່ານລາຍງານວ່າ ການເຈລະຈາມີຄວາມຄືບໜ້າຢ່າງຫຼາຍ ແລະ ກ່າວວ່າທັງເສັ້ນທາງເຂົ້າ ແລະ ອອກຈະຜ່ານນ່ານນ້ຳຂອງອິຮ່ານ.
ຂະນະດຽວກັນ ອິຮ່ານໄດ້ເຕືອນປະເທດໃນອ່າວເປີເຊຍວ່າ ການໂຈມຕີດິນແດນອິຮ່ານຄັ້ງໃຫມ່ໂດຍສະຫະລັດฯ ຈະກະຕຸ້ນໃຫ້ເຕຫະຣານຕອບໂຕ້ດ້ວຍການຍິງຖະລົ່ມໂຄງສ້າງພື້ນຖານດ້ານພະລັງງານທີ່ສຳຄັນທົ່ວພູມິພາກ ຕາມຂໍ້ມູນຈາກແຫຼ່ງຂ່າວ 5 ລາຍ ຊຶ່ງຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າເຕຫະຣານກຳລັງພະຍາຍາມເພີ່ມຕົ້ນທຶນຂອງປະຕິບັດການທາງທະຫານໂດຍຂົ່ມຂູ່ພັນທະມິດທີ່ໃກ້ຊິດທີ່ສຸດຂອງສະຫະລັດฯ ໃນພູມິພາກ.
“ຄຳເຕືອນຂອງອິຮ່ານນັ້ນຊັດເຈນ: ຫາກອາເມຣິກາໂຈມຕີໂຄງສ້າງພື້ນຖານຂອງອິຮ່ານ ພວກເຂົາຈະຕອບໂຕ້ດ້ວຍການໂຈມຕີໂຄງສ້າງພະລັງງານໃນອ່າວເປີເຊຍ ແລະ ເປົ້າໝາຍອື່ນໆ ໃນພູມິພາກ” ແຫຼ່ງຂ່າວໃນອ່າວເປີເຊຍຣາຍໜຶ່ງກ່າວ.
ອິຮ່ານໄດ້ຕອບໂຕ້ດ້ວຍຂີປະນາວຸດ ແລະ ໂດຣນຕໍ່ພັນທະມິດຂອງສະຫະລັດฯ ໃນພູມິພາກ ຂະນະດຽວກັນກໍໂຈມຕີເຮືອພາານິດທີ່ແລ່ນຜ່ານຊ່ອງແຄບໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດ.
ລະຫວ່າງກ່າວປາໄສຕໍ່ຜູ້ສະໜັບສະໜູນໃນການຊຸມນຸມທີ່ລາດເວກັດ ທຣຳ ສະແດງຄວາມເຫັນວ່າ ຄວນເລືອກໃຊ້ການທູດຫຼາຍກວ່າ.
“ຂ້ອຍຢາກຈະເຈລະຈາຫຼາຍກວ່າ ເພາະຂ້ອຍບໍ່ຢາກຂ້າຄົນ ຂ້ອຍບໍ່ຢາກຂ້າຄົນ ແຕ່ເຖິງຈຸດໜຶ່ງເຮົາກໍຕ້ອງເຮັດ” ທຣຳ ກ່າວ.
ອິຮ່ານລາຍງານຜູ້ເສຍຊີວິດຫຼາຍກວ່າ 3,400 ຣາຍນັບຕັ້ງແຕ່ສະຫະລັດฯ ແລະ ອິດສະຣາແອນ ເລີ່ມສົງຄາມເມື່ອວັນທີ 28 ກຸມພາ ຂະນະທີ່ສະຫະລັດฯ ລາຍງານກຳລັງພົນເສຍຊີວິດ 18 ນາຍ.
ໃນສ່ວນຂອງຂໍ້ຕົກລົງໃດໆ ລະຫວ່າງອິຮ່ານ ແລະ ໂອມານ ແຫຼ່ງຂ່າວໃນພູມິພາກ ແລະ ອິຮ່ານ ທີ່ໃຫ້ຂໍ້ມູນກັບຣອຍເຕີວ່າ ຍັງມີປະເດັນສຳຄັນໆ ທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂ ແລະ ພວກເຂົາປະຕິເສດຄຳເວົ້າຂອງ ທຣຳ ທີ່ວ່າຂໍ້ຕົກລົງໃນການເປີດຊ່ອງແຄບຮໍມຸຊອີກຄັ້ງໃກ້ຈະບັນລຸຜົນແລ້ວ.
“ມີການປະນີປະນອມເກີດຂຶ້ນແລ້ວໃນເລື່ອງການຄຸມຄອງຊ່ອງແຄບຮໍມຸຊບາງຮູບແບບ” ແຫຼ່ງຂ່າວໃນພູມິພາກຣາຍໜຶ່ງກ່າວກັບຣອຍເຕີ.
ແຫຼ່ງຂ່າວອີກຣາຍບອກວ່າ ຍັງມີລາຍລະອຽດທີ່ຕ້ອງພິຈາລະນາກ່ຽວກັບຄຳນິຍາມຂອງ “ການຄຸມຄອງ” ໂດຍຜູ້ເຈລະຈາຈາກກຸ່ມປະເທດອ່າວເປີເຊຍຢືນຢັນວ່າ ປະເທດໃນພູມິພາກຕ້ອງກຳກັບດູແລການກວດສອບເຮືອ ແລະ ການຈ່າຍຄ່າທຳນຽມໃດໆ ຕ້ອງເປັນໄປໂດຍສະໝັກໃຈ.
ຕາມຂໍ້ມູນຈາກເຈົ້າໜ້າທີ່ລະດັບສູງຂອງອິຮ່ານ ເຕຫະຣານຮຽກຮ້ອງຄ່າທຳນຽມລະຫວ່າງ 5% ຫາ 7% ຂອງມູນຄ່າສິນຄ້າໃນເຮືອທີ່ຜ່ານຊ່ອງແຄບ ສ່ວນໂອມານກຳລັງຫາລືກ່ຽວກັບຄ່າທຳນຽມປະມານ 3% ໃນຂະນະທີ່ສະຫະລັດฯ ຕ້ອງການໃຫ້ບໍ່ມີຄ່າທຳນຽມໃດໆ ເລີຍ.
ແຫຼ່ງຂ່າວອາວຸໂສໃນອິຮ່ານກ່າວວ່າ ຂໍ້ຕົກລົງສະບັບໜຶ່ງທີ່ວາງໄວ້ແລ້ວນັ້ນລະບຸວ່າ ອິຮ່ານຈະມີອຳນາດຄຸມຄອງເຮືອທີ່ມຸ່ງໜ້າເຂົ້າສູ່ອ່າວເປີເຊຍຜ່ານຊ່ອງແຄບຮໍມຸຊ ແລະ ປະເດັນສຳຄັນປະການໜຶ່ງກໍຄື ອິຮ່ານຈະມີບົດບາດແນວໃດໃນການຄຸມຄອງເຮືອທີ່ມຸ່ງໜ້າໄປໃນທິດທາງກົງກັນຂ້າມ.
ກາເຊມ ກາຣິບາບາດີ ຣັດຖະມົນຕີຊ່ວຍວ່າການກະຊວງການຕ່າງປະເທດອິຮ່ານ ໃຫ້ສຳພາດກັບສຳນັກຂ່າວ IRNA ຂອງອິຮ່ານວ່າ ຂໍ້ຕົກລົງດັ່ງກ່າວ “ອອກແບບມາເພື່ອໃຫ້ເຮືອພາານິດສາມາດແລ່ນຜ່ານນ່ານນ້ຳຂອງອິຮ່ານໄດ້ ທັງຂາເຂົ້າ ແລະ ຂາອອກ”
ເຂົາກ່າວວ່າ ການເຈລະຈາກັບໂອມານ “ໄດ້ບັນລຸຂໍ້ຕົກລົງຂັ້ນພື້ນຖານແລ້ວ” ແລະ ເສີມວ່າ “ຄວາມຄືບໜ້ານີ້ໃກ້ຈະເສັດສົມບູນແລ້ວ”
ກາຣິບາບາດີ ກ່າວຕື່ມວ່າ ອິຮ່ານໄດ້ຮັບຂໍ້ຄວາມຈາກສະຫະລັດฯ ທີ່ລະບຸວ່າ ສະຫະລັດฯ “ພ້ອມຢ່າງເຕັມທີ່ທີ່ຈະກັບໄປປະຕິບັດຕາມພັນທະກໍລະນີ” ພາຍໃຕ້ບັນທຶກຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ເຮັດໄວ້ກັບອິຮ່ານເມື່ອຊ່ວງກາງເດືອນ ມິຖຸນາ ຊຶ່ງກຳນົດໃຫ້ຍຸຕິປະຕິບັດການທາງທະຫານໂດຍທັນທີ.
ເຂົາຊີ້ວ່າ ນີ້ເປັນເງື່ອນໄຂสำหรับการເປີດຊ່ອງແຄບອີກຄັ້ງ ພ້ອມເສີມວ່າບໍ່ມີການເຈລະຈາກັບສະຫະລັດฯ ໃນຊ່ວງບໍ່ກີ່ວັນທີ່ຜ່ານມາ.
ທຣຳ ຊຶ່ງໃນຊ່ວງເລີ່ມຕົ້ນສົງຄາມຄຸຍໂວວ່າສົງຄາມຈະຈົບลงດ້ວຍ “ການຍອມຈຳນົນຢ່າງບໍ່ມີເງື່ອນໄຂ” ຂອງອິຮ່ານ ແລະ ການເລືອກຜູ້ໂຜດອິຮ່ານຄົນໃໝ່ທີ່ເຂົາເຫັນຊອບ ກຳລັງຖືກກົດດັນໃຫ້ຕ້ອງຫາທາງອອກໃຫ້ກັບຄວາມຂັດແຍ່ງທີ່ຜູ້ມີສິດເລືອກຕັ້ງຊາວອາເມຣິກັນຄັດຄ້ານໃນອັດຕາສ່ວນ 2 ຕໍ່ 1 ກ່ອນເສິກເລືອກຕັ້ງກາງເທອມທີ່ສຳຄັນໃນເດືອນ ພະຈິກ.
ຄວາມພະຍາຍາມທາງທະຫານຂອງສະຫະລັດฯ ຕະຫຼອດຫຼາຍເດືອນທີ່ຜ່ານມາ ລວມເຖິງປະຕິບັດການໂຈມຕີ 2 ສັບປະດາໃນເດືອນ ກໍລະກົດ ຍັງບໍ່ສາມາດທຳລາຍການຄຸມຄອງຊ່ອງແຄບຮໍມຸຊຂອງອິຮ່ານໄດ້.
ຜູ້ບັນຊາການສະຫະລັດฯ ແຈ້ງ ທຣຳ ໃນເດືອນ ກໍລະກົດ ວ່າກະສຸນບາງຊະນິດກຳລັງຈະໝົດ ຂະນະທີ່ຣອຍເຕີລາຍງານເມື່ອວັນອັງຄານ (4) ວ່າ ກອງທັບສະຫະລັດฯ ໃຊ້ຂີປະນາວຸດພິໄສໄກທີ່ມີຄວາມແม่ນຢຳສູງເກືອບທັງໝົດໄປແລ້ວ.
ລາຄານ້ຳມັນດິບດິ່ງลงໃນຊ່ວງ 2 ວັນທີ່ຜ່ານມາ ຫຼັງຈາກທີ່ ທຣຳ ຍົກເລີກການໂຈມຕີອິຮ່ານຄັ້ງໃຫມ່ ໂດຍອ້າງເຖິງການເຈລະຈາທີ່ເຂົາອ້າງວ່າອາດຍຸຕິຄວາມຂັດແຍ່ງໄດ້.
