ເຈ.ດີ. ແວນ (J.D. Vance) ຮອງປະທານາທິບໍດີສະຫະລັດ ລະບຸ ເປົ້າໝາຍສຳຄັນອັນດັບໜຶ່ງຂອງສະຫະລັດ ໃນຄວາມຂັດແຍ້ງກັບອີຣານຂະນະນີ້ ຄືການເຮັດໃຫ້ລາຄານ້ຳມັນ ແລະ ນ້ຳມັນແບນຊິນຖືກລົງສຳລັບຊາວອາເມຣິກັນ ສ່ວນການປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ອີຣານຄອບຄອງອາວຸດນິວເຄຼຍເຊິ່ງເຄີຍເປັນເຫດຜົນຫຼັກໃນການເຂົ້າສູ່ສົງຄາມ ຈະເປັນເປົ້າໝາຍຮອງລົງມາ.
ຮອງປະທານາທິບໍດີສະຫະລັດຯ ເຈ.ດີ. ແວນ ເປີດເຜີຍວ່າ ເປົ້າໝາຍສູງສຸດຂອງສະຫະລັດ ໃນສົງຄາມກັບອີຣານໃນຂະນະນີ້ ບໍ່ໄດ້ຢູ່ທີ່ໂຄງການນິວເຄຍຂອງອີຣານເປັນອັນດັບທຳອິດອີກຕໍ່ໄປ ແຕ່ເປິນການເຮັດໃຫ້ລາຄານ້ຳມັນ ແລະ ນ້ຳມັນ (ແອັດຊັງ) ຫຼຸດລົງ ເພື່ອບັນເທົາພາລະຂອງຜູ້ບໍລິໂພກຊາວອາເມຣິກັນ.
ແວນກ່າວໃຫ້ສຳພາດກັບສະຖານີໂທລະພາບ ຟ໋ອກສ໌ ນິວສ໌ (Fox News) ວ່າ ລາຄານ້ຳມັນປັບຫຼຸດລົງຈາກລະດັບສູງສຸດໃນຊ່ວງທຳອິດຂອງຄວາມຂັດແຍ້ງແລ້ວ ແລະ ການຮັກສາລາຄານ້ຳມັນ ແລະ ກ໊າຊທຳມະຊາດໃຫ້ຖືກລົງສຳລັບຊາວອາເມຣິກັນທົ່ວປະເທດຄື “ເປົ້າໝາຍອັນດັບໜຶ່ງ” ຂະນະທີ່ເປົ້າໝາຍອັນດັບສອງຄືການເຮັດໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າອີຣານຈະບໍ່ມີວັນໄດ້ຄອບຄອງອາວຸດນິວເຄຍ.
ຖະແຫຼງການດັ່ງກ່າວສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນວ່າ ອີຣານມີอำນາຈຕໍ່ຮອງເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຫຼາຍ ຫຼັງຈາກສາມາດປິດກັ້ນການເດີນເຮືອຜ່ານ ຊ່ອງແຄບຮໍມຸຊ (Strait of Hormuz) ເຊິ່ງເປັນເສັ້ນທາງສຳຄັນໃນການລຳລຽງນ້ຳມັນ ແລະ ເຊື້ອເພີງອອກຈາກພູມິພາກຕะເວັນອອກກາງ.
ກ່ອນທີ່ປະທານາທິບໍດີ ໂດນັລດ໌ ທຣຳປ໌ (Donald Trump) ຈະເປີດສາກສົງຄາມຮ່ວມກັບອິດສະຣາເອນໃນຊ່ວງປາຍເດືອນກຸມພາ ຊ່ອງແຄບຮໍມຸຊຍັງເປີດໃຫ້ເຮືອເດີນທາງໄດ້ຕາມປົກກະຕິ ແຕ່ຫຼັງຈາກອີຣານຕອບໂຕ້ດ້ວຍການເກືອບປິດເສັ້ນທາງດັ່ງກ່າວ ເຕເຣານຈึงມີເຄື່ອງມືຕໍ່ຮອງສຳຄັນໃນມື ຂະນະທີ່ລັດຖະບານທຣຳປ໌ພະຍາຍາມຫາທາງຍຸຕິສົງຄາມ ແລະ ຫຼີກລ່ຽງການກັບມາໃຊ້ປະຕິບັດການໂຈມຕີຂະໜາດໃຊ້ອີກຄັ້ງ.
ແວນ ເຊິ່ງເປັນໜຶ່ງໃນເຈົ້າໜ້າທີ່ລະດັບສູງຂອງລັດຖະບານສະຫະລັດຯ ທີ່ມີທ່າທີລະມັດລະວັງຕໍ່ການເຮັດສົງຄາມກັບອີຣານ ກ່າວເພີ່ມເຕີມວ່າ ບາງຊ່ວງສະຫະລັດຯ ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບບັນຫາພະລັງງານ ເພື່ອໃຫ້ຊາວອາເມຣິກັນສາມາດຮັບມືກັບລາຄານ້ຳມັນ ແລະ ກ໊າຊໄດ້ ຂະນະທີ່ບາງຊ່ວງກໍຕ້ອງມຸ່ງເນັ້ນດ້ານການທະຫານ ແລະ ໂຄງການນິວເຄຍຂອງອີຣານ.
ດ້ານ ສະກັອດຕ໌ ເບສເຊນຕ໌ (Scott Bessent) ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຄັງສະຫະລັດຯ ສົ່ງສັນຍານວ່າ ລັດຖະບານສະຫະລັດຯ ຕຽມເພີ່ມແຮງກົດດັນທາງເສດຖະກິດຸຕໍ່ອີຣານ ໂດຍລະບຸວ່າອີຣານອາດຖືກຜັກເຂົ້າສູ່ພາວະໂດດດ່ຽວທາງເສດຖະກິດ “ຢ່າງທີ່ໂລກບໍ່ເຄີຍເຫັນມາก່ອນ” ແລະ ຄາດว่าຂະມີການປະກາດມາດຕະການໃໝ່ໃນສັບປະດາໜ້າ.
ທ່າທີດັ່ງກ່າວເກີດຂຶ້ນພຽງບໍ່ເທົ່າໃດວັນຫຼັງຈາກທຣຳປ໌ເຄີຍລະບຸວ່າ ຂໍ້ຕົກລົງເພື່ອເປີດຊ່ອງແຄບຮໍມຸຊອີກຄັ້ງໃກ້ບັນລຸຜົນ ແຕ່ຂະນະນີ້ລັດຖະບານສະຫະລັດຯ ກັບມີແນວໂນ້ມໃຊ້ມາດຕະການກົດດັນທາງເສດຖະກິດຕໍ່ໄປ ໂດຍຫວັງວ່າຄວາມເດືອນຮ້ອນທາງເສດຖະກິດຈະບີບໃຫ້ອີຣານຍອມຖອຍ.
ທຣຳປ໌ກ່າວເມື່ອສັບປະດາກ່ອນວ່າ ລັດຖະບານສະຫະລັດຯ ກຳລັງດຳເນີນການເຈລະຈາກັບອີຣານຢ່າງລະມັດລະວັງ ໂດຍເຝົ້າດູສະຖານະການເງິນເຟີ້ທີ່ພຸ່ງສູງຂຶ້ນ ແລະ ບັນຫາການຂາດແຄນເງິນທຶນຂອງອີຣານ ພ້ອມໃຊ້ແຮງກົດດັນທາງເສດຖະກິດເປັນເຄື່ອງມືສຳຄັນ.
ຂະນະດຽວກັນ ມີລາຍງານວ່າກອງທັບສະຫະລັດຯ ໃຊ້ອາວຸດຍຸດໂທປະກອນລາຄາແພງຈຳນວນຫຼາຍ ທັງຂີປານາວຸດເຕັກໂນໂລຊີຂັ້ນສູງ ແລະ ອາວຸດປະເພດອື່ນໆ ຕະຫຼອດຫຼາຍເດືອນນັບຕັ້ງແຕ່ສົງຄາມເລີ່ມຂຶ້ນ ຄິດເປັນມູນຄ່າຫຼາຍພັນລານໂດລາ ແລະ ຂະນະນີ້ມີລາຍງານວ່າສະຕັອກອາວຸດບາງສ່ວນີ່ມຫຼຸດລົງ ເຊິ່ງອາດຈຳກັດທາງເລືອກຂອງທຣຳປ໌ ຫາກຕ້ອງການກັບມາໂຈມຕີອີຣານຄັ້ງໃຊ້ອີກຄັ້ງ.
ສະຖານະການຍັງສ້າງແຮງກົດດັນທາງການເມືອງພາຍໃນປະເທດຕໍ່ທຣຳປ໌ ໂດຍຄະແນນຍົມຂອງປະທານາທິບໍດີທຣຳປ໌ຫຼຸດລົງຢ່າງຫຼາຍ ຂະນະທີ່ສົງຄາມບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຈາກຊາວອາເມຣິກັນ ແລະ ການເລືອກຕັ້ງກາງເທົາມຂອງສະຫະລັດຯ ກຳລັງຈະມີຂຶ້ນໃນເດືອນພະຈິກ ພັກຣີພັບບລິຄັນຈຶ່ງກັງວົນວ່າ ທັງສົງຄາມ ແລະ ລາຄານ້ຳມັນທີ່ພຸ່ງສູງຂຶ້ນອາດສົ່ງຜົນໃຫ້ພັກສູນເສຍການຄວບຄຸມລັດຖະສະພາ.
ກ່ອນໜ້ານີ້ ທຣຳປ໌ລະບຸວ່າເຂົາຈະຊະລໍການໂຈມຕີອີຣານຄັ້ງໃໝ່ກໍຕໍ່ເມື່ອສາມາດບັນລຸຂໍ້ຕົກລົງຢ່າງວ່ອງໄວເພື່ອເປີດຊ່ອງແຄບຮໍມຸຊອີກຄັ້ງ ແຕ່ຂະນະນີ້ອີຣານໄດ້ກຳນົດເງື່ອນໄຂຫຼາຍປະການສຳລັບການເປີດເສັ້ນທາງດັ່ງກ່າວ ເຊິ່ງລັດຖະບານທຣຳປ໌ມີແນວໂນ້ມຍອມຮັບໄດ້ຍາກ.
ເງື່ອນໄຂຂອງອີຣານປະກອບດ້ວຍ ການຍຸຕິສົງຄາມໃນທຸກແນວຮົບ, ການຍົກເລີກການປິດລ້ອມທ່າເຮືອອີຣານຂອງສະຫະລັດຯ, ການຍຸຕິມາດຕະການຄວຳບາດ, ການປ່ອຍຊັບສິນຂອງອີຣານທີ່ຖືກອາຍັດໄວ້ ແລະ ການຊົດເຊີຍຄວາມເສຍຫາຍທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກສົງຄາມ.
ເງື່ອນໄຂເຫຼົ່ານີ້ສອດຄ້ອງກັບຂໍ້ຕົກລົງເບື້ອງຕົ້ນ ຫຼື ບັນທຶກຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ທັງສອງຝ່າຍເຄີຍບັນລຸໃນເດືອນມິຖຸນາ ແຕ່ຂໍ້ຕົກລົງດັ່ງກ່າວລົ່ມລົງຫຼັງການສູ້ຮົບຮອບໃໝ່ປະທຸຂຶ້ນ ໂດຍໃນຂໍ້ຕົກລົງຍັງມີຂໍ້ສະເໜີໃຫ້ຈັດຕັ້ງກອງທຶນຟື້ນຟູອີຣານມູນຄ່າ 300,000 ລານໂດລາສະຫະລັດ ດ້ວຍ.
ສະຖານະການຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ ຊ່ອງແຄບຮໍມຸຊກາຍເປັນສູນກາງສຳຄັນຂອງຄວາມຂັດແຍ້ງຫຼາຍຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ຂະນະທີ່ລັດຖະບານສະຫະລັດຯ ຕ້ອງສ້າງສມດຸນລະຫວ່າງການກົດດັນໃຫ້ອີຣານຍອມຖອຍ, ການປ້ອງກັນບໍ່ອີຣານພັດທະນາອາວຸດນິວເຄຍ ແລະ ການຄວບຄຸມລາຄາພະລັງງານທີ່ກຳລັງສົ່ງຜົນກະທົບໂດຍົງຕໍ່ຊາວອາເມຣິກັນ.
ທີ່ມາ: AFP
