ໂດນັລ ທຣຳ ສະເໜີຈະມອບເງິນ 5,000 ໂດລາສະຫະລັດ (ປະມານ 165,000 ບາດ) ໃຫ້ກັບຜູ້ໃຫຍ່ຊາວອາເມຣິກັນທຸກຄົນ ຫາກພັກລີພັບລິກັນຊະນະການເລືອກຕັ້ງກາງເທີມໃນເດືອນພະຈິກນີ້. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຍັງບໍ່ມີຄວາມຈະແຈ້ງວ່າແຜນດັ່ງກ່າວຈະຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍ ຫຼື ບໍ່, ແລະ ຈະນຳງົບປະມານມາຈາກໃສ.
ຄຳປະກາດຂອງເຂົາໄດ້ຮັບສຽງຕົບມືຢ່າງຟົດຟື້ນຈາກຜູ້ສະໜັບສະໜູນ, ຂະນະທີ່ຝ່າຍເດໂມແຄຣດອອກມາປະນາມວ່າເປັນພຽງ “ຄຳສັນຍາທີ່ຫວ່າງເປົ່າ”. ທຣຳ ຍັງລະບຸວ່າ ເງິນດັ່ງກ່າວຕ້ອງນຳໄປໃຊ້ຈ່າຍພາຍໃນສະຫະລັດເທົ່ານັ້ນ, ໂດຍ ເຈດີ ແວນ (JD Vance) ຮອງປະທານາທິບໍດີ ໄດ້ສະເໜີນານັກວ່າ ເງິນອາດຈະມາຈາກລາຍໄດ້ການຈັດເກັບພາສີສຸລາກອນ ແລະ ຈະບໍ່ສົ່ງໃຫ້ກຸ່ມຄົນຮັ່ງມີ.
ຄຳສັນຍາແຈກເງິນ ຖືກກົດໝາຍບໍ?
ຕາມກົດໝາຍລັດຖະບານກາງສະຫະລັດ, ການມອບເງິນໂດຍມີເຈຕະນາເພື່ອຈູງໃຈ ຫຼື ສົ່ງຜົນຕໍ່ການລົງຄະແນນສຽງຖືວ່າ “ຜິດກົດໝາຍ”. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ຜູ້ຊ່ຽວຊານມີທັດສະນະທີ່ແຕກຕ່າງກັນ:
- ດຣ. ໂຈນ ມາໂຮນີ (ກົດໝາຍ, ມະຫາວິທະຍາໄລເຊົາແທັມຕັນ): ເບິ່ງວ່າໜ້າຈະຖືກກົດໝາຍ ເພາະເປັນການມອບໃຫ້ທຸກຄົນໂດຍບໍ່ໄດ້ເຈາະຈົງວ່າຕ້ອງລົງຄະແນນໃຫ້ໃຜ ຄ້າຍຄືກັບຄຳສັນຍາຫາສຽງເລື່ອງການຫຼຸດພາສີ.
- ລໍເຣລ ແຣບ (ສຖາບັນ Chatham House): ເບິ່ງວ່າຂໍ້ເສນີຂອງທຣຳ ມີລັກສະນະເປັນ “ຂໍ້ຕົກລົງແລກປ່ຽນທີ່ມີລັກສະນະສະເພາະ” ເຊິ່ງແຕກຕ່າງຈາກການຫາສຽງທົ່ວໄປ.
ຖ້າເຮັດໄດ້ແທ້ ຕ້ອງໃຊ້ງົບປະມານເທົ່າໃດ?
ປັດຈຸບັນ ສະຫະລັດ ມີປະຊາກອນໄວຜູ້ໃຫຍ່ເກືອບ 270 ລ້ານຄົນ, ການຈ່າຍເງິນຄົນລະ 5,000 ໂດລາ ຈະຕ້ອງໃຊ້ງົບປະມານສູງເຖິງ 1.3 ລ້ານລ້ານໂດລາ.
- ອຳນາດສພາ: ສພາຄອງເກຣດ ເປັນຜູ້ມີອຳນາດອະນຸມັດງົບປະມານ, ເຊິ່ງເປັນໄປໄດ້ຍາກຫຼາຍທີ່ຈະອະນຸມັດງົບມະຫາສານນີ້ ໂດຍສະເພາະໃນພາວະທີ່ໜີ້ສາທາລະນະເພີ່ມສູງຂຶ້ນຈາກສົງຄາມໃນອີຣານ.
- ເອຣິກາ ຍອກ (ນັກເສດຖະສາດຈາກ Tax Foundation): ລະບຸວ່າ ຖ້າສພາຄອງເກຣດອະນຸມັດຈະເປັນເລື່ອງທີ່ໜ້າປະຫຼາດໃຈຫຼາຍ ແລະ ຖືເປັນໜຶ່ງໃນວິທີການໃຊ້ງົບປະມານທີ່ແຍ່ທີ່ສຸດ ໃນຂະນະທີ່ປະເທດກຳລັງຂາດດຸນງົບປະມານຢ່າງຮຸນແຮງ.
ໃຊ້ເງິນຈາກພາສີສຸລາກອນໄດ້ບໍ?
ເຖິງແມ່ນວ່າ ເຈດີ ແວນ ຈະລະບຸວ່າອາດໃຊ້ເງິນຈາກພາສີສຸລາກອນ, ແຕ່ຂໍ້ມູນຈາກ Bipartisan Policy Center ລະບຸວ່າ ລາຍໄດ້ຈາກພາສີສຸລາກອນ ແລະ ພາສີສັບພາສາມິດນັບຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນປີ 2025 ມີປະມານ 4.75 ແສນລ້ານໂດລາ ແລະ ຕ້ອງຄືນເງິນໄປຫຼາຍກວ່າ 1 ແສນລ້ານໂດລາ ຫຼັງສານສູງສຸດມີຄຳຕັດສິນຍົກເລີກພາສີບາງສ່ວນ ເຊິ່ງຍັງຫ່າງໄກຈາກຕົວເລກ 1.3 ລ້ານລ້ານໂດລາ ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.
ເປັນຫຍັງ ທຣຳ ຈຶ່ງໃຊ້ແຜນແຈກເງິນ?
- ກົນຢຸດຫາສຽງ: ເຫຼືອເວລາອີກບໍ່ເຖິງ 2 ເດືອນຈະຮອດການເລືອກຕັ້ງ, ຖືເປັນຄຳສັນຍາຫາສຽງທີ່ບໍ່ປົກກະຕິ.
- ຄະແນນນິຍົມຕົກຕ່ຳ: ຄະແນນນິຍົມຂອງ ທຣຳ ຫຼຸດລົງມາຢູ່ຕ່ຳກວ່າ 30% ຍ້ອນບັນຫາເງິນເຟີ້, ຣາຄາສິນຄ້າ ແລະ ຜົນກະທົບຈາກສົງຄາມອີຣານ. ພັກຣີພັບລິກັນຈຶ່ງພະຍາຍາມຮັກສາອຳນາດການຄວບຄຸມສພາຄອງເກຣດໄວ້.
ເຄີຍມີເຫດການແບບນີ້ມາກ່ອນບໍ?
- ທຣຳ: ເຄີຍເສນີແຈກເງິນ 2,000 ໂດລາ ຈາກພາສີສຸລາກອນ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍເກີດຂຶ້ນແທ້.
- ໂຈ ໄບເດນ: ເຄີຍຖືກກ່າວຫາວ່າຊື້ສຽງ ເມື່ອສັນຍາຈະແຈກເຊັກກະຕຸ້ນເສດຖະກິດ 2,000 ໂດລາ ໃນຊ່ວງໂຄວິດ ຫາກເດໂມແຄຣດຊະນະການເລືອກຕັ້ງວຸທິສພາທີ່ລັດຈໍເຈຍ (ມັງກອນ 2021).
- ອີລອນ ມັສກ໌: ເຄີຍສຸ່ມແຈກເງິນມື້ລະ 1 ລ້ານໂດລາ ໃຫ້ຜູ້ລົງທະບຽນເລືອກຕັ້ງໃນ 7 ລັດສົມຣະພູມ (Swing States) ໃນປີ 2024 ເຊິ່ງຖືກຟ້ອງຮ້ອງແຕ່ສານລັດເພນຊິລເວເນຍອະນຸຍາດໃຫ້ດຳເນີນການຕໍ່ໄດ້.
