ຮູບແບບການຫລອກລວງທາງອອນລາຍຂອງແກ້ງສະແກັມເມີ້ ທີ່ປາກົດໃຫ້ເຫັນໃນສັງຄົມລາວ

ໃນປະຈຸບັນ, ບັນຫາແກ້ງສະແກັມເມີ້ (Scammers) ໃນລາວແມ່ນມີຄວາມຮຸນແຮງ ແລະ ມາໃນຮູບແບບທີ່ແນບນຽນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ. ພວກເຂົາມັກຈະສວຍໃຊ້ຄວາມຮ້ອນໃຈ, ຄວາມໂລບ, ຫຼື ຄວາມຢ້ານກົວຂອງເຫຍື່ອ.

ນີ້ແມ່ນຮູບແບບການຫຼອກລວງທີ່ພົບເຫັນເລື້ອຍທີ່ສຸດໃນສັງຄົມລາວ:

1. ຫຼອກລວງເຮັດວຽກອອນລາຍ (ລາຍໄດ້ເສີມ)

ຮູບແບບນີ້ກຳລັງລະບາດໜັກທີ່ສຸດໃນ Facebook ແລະ WhatsApp.

• ວິທີການ: ໂຄສະນາຮັບສະໝັກພະນັກງານ “ກົດໄລ້ກົດແຊຣ໌”, “ຮັບອໍເດີສິນຄ້າ”, ຫຼື “ເບິ່ງວິດີໂອ TikTok” ແລ້ວໄດ້ເງິນ.
• ກົນໄກ: ທຳອິດຈະໃຫ້ເງິນຄ່າຕອບແທນແທ້ (ຈຳນວນໜ້ອຍ) ເພື່ອສ້າງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນຈະໃຫ້ “ສຳຮອງທຶນ” ຈຳນວນຫຼາຍຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ເພື່ອຮັບໂບນັດທີ່ສູງຂຶ້ນ ແຕ່ສຸດທ້າຍກໍຖອນເງິນອອກບໍ່ໄດ້.

2. ຫຼອກໃຫ້ຮັກແລ້ວໂອນເງິນ (Romance Scam)

• ວິທີການ: ໃຊ້ຮູບໂປຣໄຟລ໌ຄົນຕ່າງປະເທດທີ່ໜ້າຕາດີ, ໂປຣໄຟລ໌ລວຍ, ມີວຽກເຮັດງານທຳດີ ເຂົ້າມາຕີສະນິດໃນທາງຊູ້ສາວ.
• ກົນໄກ: ເມື່ອເຫຍື່ອຕາຍໃຈ, ຈະບອກວ່າ “ສົ່ງຂອງຂວັນລາຄາແພງມາໃຫ້” ຫຼື “ສົ່ງເງິນໂດລາຂ້າມປະເທດມາໃຫ້” ແຕ່ຂອງຕິດຢູ່ດ່ານພາສີ ແລະ ຂໍໃຫ້ເຫຍື່ອໂອນເງິນຄ່າທຳນຽມໃຫ້ກ່ອນ.

3. ປອມເປັນເຈົ້າໜ້າທີ່ (Call Center Scam)

• ວິທີການ: ໂທມາອ້າງວ່າເປັນເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫຼວດ, ພາສີ, ຫຼື ພະນັກງານທະນາຄານ.
• ກົນໄກ: ບອກວ່າທ່ານມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງກັບ “ຄະດີຟອກເງິນ” ຫຼື “ມີພັດສະດຸຜິດກົດໝາຍ”. ພວກເຂົາຈະຂົ່ມຂູ່ໃຫ້ທ່ານໂອນເງິນທັງໝົດໃນບັນຊີໄປໃຫ້ “ເຈົ້າໜ້າທີ່ກວດສອບ” ເພື່ອສະແດງຄວາມບໍລິສຸດໃຈ.

4. ການຫຼອກລວງໃຫ້ກູ້ຢືມເງິນນອກລະບົບ (App ເງິນກູ້)

• ວິທີການ: ສົ່ງຂໍ້ຄວາມ SMS ຫຼື ໂຄສະນາວ່າ “ກູ້ງ່າຍ, ບໍ່ໃຊ້ເອກະສານ, ດອກເບ້ຍຕ່ຳ, ອະນຸມັດໄວ”.
• ກົນໄກ: ເມື່ອໂຫຼດ App ມາແລ້ວ, ມັນຈະດູດຂໍ້ມູນເບີໂທ ແລະ ຮູບພາບໃນເຄື່ອງ. ຖ້າທ່ານຈ່າຍຊ້າ ຫຼື ບໍ່ຈ່າຍ, ພວກເຂົາຈະໂທໄປຂົ່ມຂູ່ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະ ປະຈານທ່ານໃນ Facebook.

5. ຫຼອກລວງການລົງທຶນ (Ponzi Scheme / Crypto)

• ວິທີການ: ຊັກຊວນໃຫ້ລົງທຶນໃນຫຼັກຊັບ, ຄຣິບໂຕ (Crypto), ຫຼື ຄຳ ໂດຍອ້າງວ່າໄດ້ກຳໄລສູງ (ເຊັ່ນ: 30-50% ຕໍ່ເດືອນ).
• ກົນໄກ: ເປັນການເອົາເງິນຄົນໃໝ່ມາຈ່າຍຄົນເກົ່າ. ເມື່ອບໍ່ມີຄົນໃໝ່ເຂົ້າມາ ຫຼື ໄດ້ເງິນກ້ອນໃຫຍ່ແລ້ວ, ເຈົ້າຂອງເວັບໄຊຈະປິດໜີທັນທີ.

⚠️ ວິທີສັງເກດ ແລະ ປ້ອງກັນ

1. ບໍ່ມີວຽກໃດທີ່ສະບາຍແລ້ວໄດ້ເງິນຫຼາຍ: ຖ້າວຽກໃດບອກວ່າ “ກົດມືຖືແລ້ວໄດ້ມື້ລະ 5 ແສນ – 1 ລ້ານກີບ”, ໃຫ້ສັນນິຖານວ່າແມ່ນສະແກັມເມີ້.
2. ເຈົ້າໜ້າທີ່ລັດບໍ່ໂທຫາເພື່ອໃຫ້ໂອນເງິນ: ຕຳຫຼວດ ຫຼື ທະນາຄານ ຈະບໍ່ຂໍລະຫັດຜ່ານ (OTP) ຫຼື ໃຫ້ໂອນເງິນຜ່ານທາງໂທລະສັບຢ່າງເດັດຂາດ.
3. ກວດສອບລິ້ງ: ຢ່າກົດລິ້ງທີ່ສົ່ງມາທາງ SMS ຫຼື ຂໍ້ຄວາມແປກໆ ເພາະອາດເປັນການຝັງໄວຣັສດູດເງິນ.
4. ຕັ້ງສະຕິ: ຖ້າຖືກຂົ່ມຂູ່, ໃຫ້ວາງສາຍທັນທີ ແລະ ປຶກສາຄົນໃກ້ຊິດ ຫຼື ແຈ້ງຄວາມ.

ດ້ວຍຄວາມເປັນຫ່ວງ: ຢ່າໂອນເງິນໃຫ້ຄົນທີ່ທ່ານບໍ່ເຄີຍເຫັນໜ້າແທ້ໆ ບໍ່ວ່າຈະດ້ວຍເຫດຜົນໃດກໍຕາມ.