ຄະນະມົນຕີຄວາມໝັ້ນຄົງແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ (UNSC) ກຽມລົງມະຕິຮັບຮອງມາດຕະການຄຸ້ມຄອງການເດີນເຮືອພານິດໃນຊ່ອງແຄບຮໍມຸດ (Strait of Hormuz), ພາຍຫຼັງສະຖານະການຄວາມເຄັ່ງຕຶງໄດ້ສົ່ງຜົນໃຫ້ລາຄານ້ຳມັນໂລກພຸ່ງສູງຂຶ້ນ. ດ້ານນັກການທູດເປີດເຜີຍວ່າ ຮ່າງມະຕິສະບັບຫຼ້າສຸດໄດ້ຖືກປັບຫຼຸດຄວາມຮຸນແຮງລົງ ໂດຍການຕັດຂໍ້ຄວາມ “ອະນຸຍາດໃຫ້ໃຊ້ກຳລັງ” ອອກ ຫຼັງຜະເຊີນກັບການຄັດຄ້ານຢ່າງໜັກຈາກ ຈີນ ແລະ ຣັດເຊຍ.
ລາຍລະອຽດຂອງການເຄື່ອນໄຫວ
ນັກການທູດເປີດເຜີຍວ່າ UNSC ມີກຳນົດລົງມະຕິໃນວັນນີ້ (7 ເມສາ 2026) ກ່ຽວກັບຮ່າງມະຕິຄຸ້ມຄອງການເດີນເຮືອພານິດໃນຊ່ອງແຄບຮໍມຸດ ເຊິ່ງເປັນເສັ້ນທາງຍຸດທະສາດພະລັງງານທີ່ສຳຄັນຂອງໂລກ. ເສັ້ນທາງດັ່ງກ່າວໄດ້ຖືກ ອີຣານ ສັ່ງປິດເກືອບທັງໝົດ ຫຼັງຈາກຜະເຊີນກັບການໂຈມຕີຈາກ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະ ອິດສະຣາແອນ ເມື່ອຊ່ວງປາຍເດືອນກຸມພາທີ່ຜ່ານມາ.
ຄວາມເຄື່ອນໄຫວດັ່ງກ່າວມີຂຶ້ນຫຼັງຈາກ ບາເຣນ, ໃນຖານະປະທານໝູນວຽນຂອງຄະນະມົນຕີຯ, ໄດ້ພະຍາຍາມຜັກດັນຮ່າງມະຕິຫຼາຍສະບັບເພື່ອໃຫ້ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຈາກສະມາຊິກທັງ 15 ປະເທດ, ໂດຍສະເພາະປະເທດທີ່ມີສິດວີໂຕ (Veto) ຢ່າງ ຈີນ ແລະ ຣັດເຊຍ ເຊິ່ງຄັດຄ້ານການໃຫ້ອຳນາດໃຊ້ກຳລັງທະຫານໃນຂົງເຂດດັ່ງກ່າວ.
ການປັບປ່ຽນເນື້ອໃນໃນຮ່າງມະຕິ
ອີງຕາມລາຍງານຈາກສຳນັກຂ່າວ Reuters, ຮ່າງມະຕິສະບັບຫຼ້າສຸດໄດ້ມີການປ່ຽນແປງຖ້ອຍຄຳທີ່ສຳຄັນ:
- ຍົກເລີກ: ຂໍ້ຄວາມ “ການອະນຸຍາດໃຫ້ໃຊ້ກຳລັງທຸກວິຖີທາງທີ່ຈຳເປັນ”.
- ປ່ຽນເປັນ: ການ “ສະໜັບສະໜູນຢ່າງຍິ່ງ” ໃຫ້ລັດທີ່ມີສ່ວນໄດ້ສ່ວນເສຍປະສານຮ່ວມມືກັນໃນລັກສະນະ “ການປ້ອງກັນຕາມຄວາມເໝາະສົມແກ່ສະຖານະການ” ເພື່ອຄວາມປອດໄພໃນການເດີນເຮືອ.
- ມາດຕະການ: ລວມມີການຈັດເຮືອຄຸ້ມກັນເຮືອສິນຄ້າ ແລະ ການຢັບຢັ້ງທຸກຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະຂັດຂວາງເສັ້ນທາງເດີນເຮືອສາກົນ.
ຈຸດຢືນຂອງຈີນ
ກ່ອນໜ້ານີ້, ຈີນໄດ້ປະກາດຈຸດຢືນຢ່າງຈະແຈ້ງວ່າ ການອະນຸຍາດໃຫ້ໃຊ້ກຳລັງຄືການເຮັດໃຫ້ “ການໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງທີ່ຜິດກົດໝາຍກາຍເປັນເລື່ອງຖືກກົດໝາຍ”, ເຊິ່ງຈະນຳໄປສູ່ການຍົກລະດັບຄວາມຮຸນແຮງທີ່ບໍ່ສາມາດຄວບຄຸມໄດ້.
ດ້ານທ່ານ ຫວັງ ອີ້ (Wang Yi), ລັດຖະມົນຕີກະຊວງການຕ່າງປະເທດຈີນ ເນັ້ນຢ້ຳວ່າ ວິທີແກ້ໄຂບັນຫາທີ່ຍືນຍົງທີ່ສຸດຄື “ການຢຸດຍິງ” ໂດຍໄວທີ່ສຸດ, ເນື່ອງຈາກຈີນເປັນຜູ້ນຳເຂົ້ານ້ຳມັນຜ່ານຊ່ອງແຄບຮໍມຸດລາຍໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງໂລກ.
ສະຖານະການໃນພາກພື້ນຍັງຄົງບໍ່ມີຄວາມແນ່ນອນ ເມື່ອອີຣານຢືນຢັນວ່າຈະບໍ່ເປີດຊ່ອງແຄບຈົນກວ່າສົງຄາມຈະຍຸຕິລົງຢ່າງຖາວອນ. ຂະນະທີ່ ປະທານາທິບໍດີ ໂດນັນ ທຣຳ ຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ ໄດ້ຍືນຄຳຂາດໃຫ້ອີຣານຕົກລົງໃນເງື່ອນໄຂພາຍໃນຄືນວັນອັງຄານນີ້ ພ້ອມທັງຂົ່ມຂູ່ວ່າ ຫາກບໍ່ປະຕິບັດຕາມ, ອີຣານອາດຖືກ “ກຳຈັດ”.
ທັງນີ້, ການຈະຜ່ານມະຕິດັ່ງກ່າວໄດ້ນັ້ນ ຕ້ອງໄດ້ຮັບຄະແນນສຽງສະໜັບສະໜູນຢ່າງໜ້ອຍ 9 ສຽງ ແລະ ຕ້ອງບໍ່ມີສະມາຊິກຖາວອນທັງ 5 ປະເທດ ເຊິ່ງໄດ້ແກ່: ສະຫະລັດອາເມລິກາ, ອັງກິດ, ຝຣັ່ງ, ຈີນ ແລະ ຣັດເຊຍ ໃຊ້ສິດວີໂຕ (Veto) ຄັດຄ້ານ. ເຊິ່ງນັກການທູດເບິ່ງວ່າ ຮ່າງມະຕິທີ່ຖືກຫຼຸດລະດັບຄວາມຮຸນແຮງລົງນີ້ ມີໂອກາດຜ່ານໄດ້ຫຼາຍກວ່າເກົ່າ, ແຕ່ຍັງຄົງຕ້ອງຈັບຕາເບິ່ງທ່າທີສຸດທ້າຍຂອງ ຈີນ ແລະ ຣັດເຊຍ ຢ່າງໃກ້ຊິດ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ: Reuters
